Carnaval
Tilburg verandert elk jaar vijf dagen in Kruikenstad. Ooit begonnen als een verboden volksfeest en uitgegroeid tot een sociaal fundament waar traditie en vernieuwing hand in hand gaan. Ontdek het verhaal achter de groen-oranje sjaal, de 'Kruikenzeiker' en de onzichtbare muren die we samen afbreken.
De ziel van Kruikenstad: historie en symboliek
Carnaval in Tilburg is relatief jong. Pas in 1965 werd het openbare carnaval officieel toegestaan, nadat het feest ruim honderd jaar verboden was geweest. Met die herintroductie ontstond ook de naam Kruikenstad. Die verwijst naar het textielverleden van Tilburg, waar arbeiders urine — meegenomen in kruiken — gebruikten bij het wolverwerkingsproces. De bijnaam Kruikenzeiker groeide zo uit van scheldnaam tot geuzennaam.
in Tilburg zijn we lekker tegendraads: Een bietje rebels. We wachten niet op toestemming, we gaan gewoon. Hier krijgen de sociaalste, creatiefste en innovatiefste ideeën vrij spel. Want we weten dat ongehoorzaamheid het begin is van vooruitgang en vernieuwing. Een sprekend voorbeeld is het verhaal van Piet Spape. Hij organiseerde een carnavalsoptocht terwijl het vieren van carnaval in Tiburg illegaal was. Nergens anders was carnaval zo lang verboden: 100 jaar. Brabants Dagblad schreef er dit artikel over.
Belangrijke iconen
- Het symbool – de Kruikenzeiker
Sinds 1967 is de Kruikenzeiker het officiële beeldmerk van carnaval in Tilburg. Het standbeeld in de Nieuwlandstraat is een blijvend eerbetoon aan het arbeidersverleden van de stad. - Het kloppend hart – het Stadsforum
Sinds 2025 vormt het Stadsforum in het centrum van Tilburg het decor voor grote carnavalsevenementen zoals Kruikenstad in Koor en Et Sebiet - De kleding - de kiel en groen-oranje sjaal
Die kiel en groen-oranje sjaal staat voor meer dan kleding: het staat voor saamhorigheid. De kiel en sjaal zijn prachtig als symbool, maar nooit als voorwaarde. Meedoen kan op duizend manieren — mét of zonder bier, mét of zonder emblemen. Waarom groen-oranje? Dit zijn de mengkleuren van onze stadskleuren geel en blauw.
Carnaval
Meer informatie
Alles over carnaval in Kruikenstad: van groen-oranje tradities tot plekken waar je het feest echt beleeft.
Carnaval als Sociaal Weefsel
Voor veel Tilburgers is carnaval meer dan een feest; het is een fundament van hun identiteit. Een symbool van een samenleving die samenkomt, juist in een tijd van toenemende polarisatie.
- Gastvrijheid: Van oudsher wordt het feest gedragen door zorg en gastvrijheid, zoals bij Beppie thuis waar de Raad van Elf tussen de verplichtingen door op adem kwam met snert en worstenbrood.
- Integratie: Voor nieuwkomers zoals Ammar was het eerste carnaval een cultuurshock, maar het groeide uit tot een symbool van vrijheid en een manier om echt onderdeel te worden van de Tilburgse samenleving.
- De Buurtkroeg: In plekken zoals Café Marktzicht, waar Ellen achter de tap staat met carnaval wordt dit feest gevierd met 'warme sociale controle', waar iedereen elkaar kent en op elkaar let. Proost!
Vernieuwing en Inclusiviteit
Kruikenstad blijft in beweging. Er is steeds meer aandacht voor hoe het feest voor iedereen toegankelijk kan blijven.
- De Status Quo: Makers zoals Lotte bevragen tradities (zoals de blauwe kiel) om te zorgen dat carnaval niet 'knelt' maar meebeweegt met de tijd.
- Veiligheid: Met initiatieven zoals het embleem ‘Nie graoie, mar zwaoie’ en de introductie van een Safe Space op het Stadsforum wordt ingezet op een veilige omgeving voor iedere bezoeker.
- Nieuwe Generatie:Vriendengroepen zoals 'Moeilijk Straal' laten zien hoe de overstap van hobbymatig vieren naar het organiseren van eigen evenementen (zoals 'Heel Veul Fist' op de Heuvel) de dynamiek van de stad versterkt.
Links & downloads voor pers
- Beeldmateriaal: Beschikbaar en opvraagbaar via nicole.severijns@marketingtilburg.nl
- Interviews: Mogelijk op aanvraag
- Programma: Bekijk de volledige agenda van de Carnavalsstichting Tilburg, inclusief D’n Inhaol en Kruikenconcerten
- Historische Diepgang: Bekijk de uitzending van Andere Tijden over het Illegaal Carnaval in Tilburg
- Tip: Binnenkort lanceert de NTR een speciale Podwalk over de geschiedenis en de verhalen van Tilburg. De link naar deze wandeling komt te staan op: hetverhaalvannederland.ntr.nl/podwalks/
Ook interessant
Bekijk de onderstaande gerelateerde artikelen en ontdek wat Tilburg allemaal te bieden heeft.
